QUA ĐÈO... SANG ®

Qua bài thơ “Qua Đèo… Sang”, Kim Sơn cho thấy rõ phong cách đặc trưng của mình: lấy khuôn mẫu thi pháp cổ điển rồi đặt vào những tình huống đời thường để tạo nên tiếng cười trào lộng. Bài thơ giữ nguyên nhịp thất ngôn và cấu trúc đề–thực–luận–kết của thơ Đường luật từng được Bà Huyện Thanh Quan sử dụng trong “Qua Đèo Ngang”, nhưng nội dung lại chuyển hẳn sang một cảnh huống rất dân dã: chàng trai đến thăm người yêu và phải đối mặt với “năm thằng xì thẩu” canh cổng. Chính sự đối lập giữa thi pháp cổ kính và chất liệu sinh hoạt bình dân tạo nên hiệu ứng hài hước đặc biệt. Thơ Kim Sơn vì thế thường giống một trò chơi ngôn ngữ: bề ngoài nghiêm trang theo luật thơ cổ, nhưng bên trong lại đầy khẩu ngữ, tiếng lóng và những cú xoay nghĩa bất ngờ. Nhờ vậy, cái trang trọng của hình thức và cái trào lộng của nội dung va chạm vào nhau, làm bật lên một tiếng cười vừa nhẹ nhàng vừa tinh quái.

Có thể nói:

Nếu Qua Đèo Ngang là bản nhạc cô tịch của người lữ khách trước non nước,

thì Qua Đèo… Sang của Kim Sơn là vở hài kịch của chàng trai đứng trước… năm con chó dữ nhà người yêu.

Qua Đèo… Sang, Kim Sơn cho thấy một lối thơ rất riêng: ông lấy khung trang nghiêm của thơ cổ, rồi đưa vào đó khẩu ngữ dân gian, tiếng lóng và tình huống hài hước đời thường. Nhờ vậy, bài thơ vừa gợi lại dáng dấp của thơ cổ điển, vừa giống một giai thoại trào lộng của đời sống.