HỨA DÀI – (HÁI DỪA) ®

Kim Sơn – người làm xiếc trên sợi dây nói lái của tiếng Việt

Trong “HỨA DÀI – (HÁI DỪA)”, Kim Sơn cho thấy một khả năng điều khiển ngôn ngữ hiếm gặp. Chỉ với tám câu thơ ngắn, ông dựng nên một chuỗi liên hoàn của chữ nghĩa: trèo – leo – treo – vẹo – kèo – thẹo – nheo – nghèo, vừa tạo nhịp chuyển động của người leo dừa, vừa giữ được một trường vần “eo” xuyên suốt đầy chênh vênh. Trên nền cấu trúc ấy, tác giả khéo léo cài vào những nút thắt nói lái như “trơ mông”, “ngó háng”, khiến tiếng cười bật ra đúng kiểu tiếu lâm dân gian. Cái hay của Kim Sơn nằm ở chỗ: ông không chỉ đùa với chữ, mà còn biến chữ thành hành động. Người đọc cảm thấy như đang nhìn thấy cả một cảnh leo dừa: trèo lên, trượt tay, ngã đau, trầy thẹo. Từ một sinh hoạt rất bình thường của thôn quê, bài thơ trở thành một trò diễn ngôn ngữ duyên dáng, nơi tiếng cười và kinh nghiệm đời sống hòa vào nhau. Vì vậy, đọc Kim Sơn, ta thấy tiếng Việt không chỉ là phương tiện biểu đạt, mà còn là một sân khấu để chữ nghĩa nhào lộn và tỏa sáng.