GIỐNG AI...?! *@

Bài thơ “GIỐNG AI…?!” là một tiểu phẩm ngôn ngữ tiêu biểu cho lối thi pháp chơi chữ của Kim Sơn. Chỉ với bốn câu tứ tuyệt, tác giả đã dựng nên một cấu trúc đa tầng: bên ngoài là câu chuyện tưởng như vô hại về ông cai và mủ cao su, nhưng bên trong lại ẩn một chuỗi nói lái dân gian rất tinh quái. Các chữ trục CAI – DÙ – GÀI – MỦ – NGỦ – MƠ liên kết thành câu ẩn “Cai dù gài mủ ngủ mơ ai”, tạo nên một lớp nghĩa tiếu lâm kín đáo mà người đọc phải tự khám phá. Đặc biệt, thủ pháp dĩ đề vi thủ vỹ khiến chữ đầu GIỐNG và chữ cuối AI khép lại thành câu hỏi của nhan đề, biến toàn bộ bài thơ thành một vòng tròn chữ hoàn chỉnh. Nhờ sự kết hợp giữa nhịp vè dân gian, nói lái liên hoàn và cấu trúc gài chữ, Kim Sơn đã biến một bài thơ ngắn thành một ván cờ ngôn ngữ: càng đọc càng thấy những nước đi chữ nghĩa đầy nghịch lý và hài hước.

Chân dung thi pháp Kim Sơn

Kim Sơn thuộc kiểu thi sĩ hiếm hoi lấy trò chơi ngôn ngữ làm trung tâm sáng tạo. Thơ ông thường ngắn, nhưng mật độ chữ nghĩa rất dày: mỗi chữ vừa mang nghĩa bề mặt, vừa là mắt xích của một cấu trúc ẩn. Ông đặc biệt ưa dùng nói lái, thủ tự, và dĩ đề vi thủ vỹ, biến bài thơ thành một dạng câu đố ngôn ngữ mà người đọc phải tự giải. Bề ngoài thơ Kim Sơn có vẻ hóm hỉnh, dân dã, gần với tiếu lâm dân gian; nhưng bên trong lại là một kỹ thuật sắp đặt chữ rất chặt chẽ. Chính vì vậy, nhiều bài thơ của ông giống như một ván cờ bằng chữ: ít quân, ít nước, nhưng mỗi nước đều có ý đồ. Đọc thơ Kim Sơn không chỉ để thưởng thức ý tứ, mà còn để khám phá cách chữ nghĩa vận động, lật nghĩa và bật ra tiếng cười tinh quái của tiếng Việt.