CẦM... LA (CÀ LĂM) ®

Nói lái – nghệ thuật của trí tuệ dân gian

Một trong những thủ pháp nổi bật nhất trong thơ Kim Sơn là nói lái. Đây vốn là truyền thống lâu đời trong văn hóa dân gian Việt Nam, thường xuất hiện trong câu đố, câu tiếu lâm hay lời ăn tiếng nói đời thường. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Kim Sơn không chỉ dùng nói lái như một trò đùa ngôn ngữ. Ông xây dựng cả bài thơ xoay quanh nó.

Trong bài Cầm… La (Cà Lăm), nhan đề đã là một câu đố nhỏ. “Cầm la” khi nói lái thành “cà lăm”. Từ đó, toàn bộ bài thơ được viết bằng những cặp từ lặp như “mình mình”, “lo lo”, “cay cay”, “vòng vòng”… Nhịp điệu này khiến người đọc có cảm giác như đang nghe một người say rượu nói lắp. Hình thức của bài thơ vì vậy không chỉ là phương tiện truyền đạt nội dung, mà trở thành chính nội dung.